%100 QBS kod tabanı
Temel işletim sistemi katmanları QBS tarafından geliştirilir; kritik sistem mimarisi üçüncü parti çekirdek veya masaüstü altyapısına bağlanmaz.
%100 Yerli ve Milli Türk İşletim Sistemi
LAL OS
İşletim sisteminin kendisini sıfırdan geliştiriyoruz.
LAL OS; QBS Yazılım ve Bilgi Teknolojileri tarafından sıfırdan geliştirilen, temel işletim sistemi katmanlarının kaynak kodları tamamen QBS’ye ait olan %100 yerli ve milli Türk işletim sistemidir. Başka bir işletim sisteminin kernelini, kullanıcı alanını veya masaüstü altyapısını temel almaz; kendi kernel mimarisi, BigArena bellek yaklaşımı, ZuzuGrafik motoru, compositor/display katmanı, Mozaik Desktop, component sistemi, sistem servisleri ve uygulama çalışma modeliyle geliştirilir.
DETAYLI GENEL BAKIŞ
Türkiye’nin ilk %100 yerli ve milli, kaynak kodları tamamen QBS’ye ait işletim sistemi
LAL OS; QBS Yazılım ve Bilgi Teknolojileri tarafından sıfırdan geliştirilen özgün bir işletim sistemidir. Kernel, boot, bellek yönetimi, grafik motoru, compositor, pencere sistemi, masaüstü, component altyapısı, sistem servisleri ve uygulama çalışma modeli LAL OS için geliştirilen sistem katmanlarından oluşur.
LAL OS’un amacı yalnızca bir masaüstü arayüzü oluşturmak değildir. Hedef; işletim sistemi seviyesinde dışa bağımlılığı azaltan, güvenli, denetlenebilir ve uzun vadede kamu, savunma, kritik altyapı, eğitim, sağlık, finans, sanayi ve kurumsal kullanım alanlarına uyarlanabilen milli bir sistem platformu oluşturmaktır.
Bare-metal sistem yönü
Boot, kernel, bellek, display ve servis katmanlarının donanıma yakın çalışan kendi sistem mimarisi altında yönetilmesi hedeflenir.
32-bit ve 64-bit
Mevcut çalışma hattı 32-bit mimariyle ilerler; LAL OS’un 64-bit sürümü de ürün yol haritasının parçasıdır.
ZuzuGrafik + Mozaik
Grafik motorundan masaüstüne kadar görüntüleme, pencere ve arayüz katmanları tek sistem mimarisi içinde geliştirilir.
Motif programlama dili
LAL OS için yerel uygulama geliştirme ekosisteminin temel parçalarından biri olarak konumlandırılır.
Güvenli sistem platformu
Kernel/user ayrımı, kaynak sahipliği, kullanıcı oturumu, servis denetimi ve yerel paket modeli güvenlik mimarisinin parçalarıdır.
YETENEKLER
Sıfırdan geliştirilen işletim sistemi mimarisi
LAL OS’un sistem katmanları tek bir mimari altında geliştirilir.
Sistem çekirdeği
- LAL Kernel ve sistem başlatma akışı
- Donanım algılama ve düşük seviyeli sistem hazırlığı
- Kernel kaynaklarının ve sistem servislerinin ortak çalışma zemini
- Kapalı kaynak kurum mimarisi ve kritik katmanların QBS bünyesinde geliştirilmesi
Sistem alanları
- Boot ve başlangıç zinciri
- Kernel ve bellek yönetimi
- Display ve framebuffer
- ZuzuGrafik ve compositor
- Window System ve component mimarisi
- Mozaik Desktop ve sistem servisleri
Bağımsızlık yaklaşımı
- Başka bir işletim sistemi altyapısına bağlı bir masaüstü ürünü değildir
- Kendi grafik, pencere, bellek ve servis modelini geliştirir
- Kendi uygulama ve geliştirici ekosistemini oluşturmayı hedefler
- Kritik sistem katmanlarında dış bağımlılığı azaltmayı amaçlar
YETENEKLER
Kernel, BigArena ve bellek mimarisi
Bellek sahipliği, grafik sistemi ve kullanıcı uygulamalarının birbirinden ayrılması LAL OS mimarisinin temel konularından biridir.
2 GB Kernel / 2 GB User
- 32-bit adres alanında 2 GB kernel space ve 2 GB user space yaklaşımı
- Kernel, servisler ve kritik sistem kaynaklarının user uygulamalarından ayrılması
- Uygulama hatalarının sistem çekirdeğini etkilemesini azaltmaya yönelik mimari sınırlar
BigArena
- Büyük bellek bloklarının kontrollü yönetimi
- Pencere surface ve grafik kaynaklarının bellek maliyetinin izlenmesi
- Framebuffer, backing surface ve büyük tamponların sistem seviyesinde ele alınması
- GUI ve uygulama kaynaklarının erken sistem belleğinden ayrılması
32-bit / 64-bit yönü
- Mevcut gfx32 çalışma hattı ve 32-bit sistem geliştirme zemini
- 32-bit mimaride kernel/user alan ayrımı
- 64-bit LAL OS mimarisine geçiş ve geniş adres alanı hedefi
YETENEKLER
ZuzuGrafik, compositor ve Mozaik Desktop
LAL OS grafik ve masaüstü katmanları hazır bir UI framework’üne dayanmak yerine kendi görüntüleme hattı üzerinde geliştirilir.
ZuzuGrafik Engine
- 2D çizim altyapısı ve grafik context modeli
- Framebuffer ve surface tabanlı çizim hedefleri
- Layer ve component paint yaklaşımı
- Atlas, skin ve tema kaynakları
- Dirty-region ve partial repaint yönü
Compositor & Display
- Pencere yüzeylerinin nihai ekrana birleştirilmesi
- Z-order ve katman sıralaması
- Dirty-region takibi ve gereksiz full-frame çizimlerin azaltılması
- Display sunumunun merkezi sistem otoritesi üzerinden yönetilmesi
Mozaik Desktop
- Login, masaüstü, dock ve launcher
- Pencere taşıma, focus, z-order ve yaşam döngüsü
- Sistem Ayarları ve sistem araçları
- Component tabanlı UI mimarisi
- Gerrok, LALedit, Terminal ve diğer yerel masaüstü uygulamaları
YETENEKLER
Motif programlama dili ve LAL OS uygulama ekosistemi
LAL OS yalnızca işletim sistemi katmanlarını değil, kendi yazılım geliştirme kültürünü ve yerel uygulama modelini de oluşturmayı hedefler.
Motif
- LAL OS ekosistemi için geliştirilen yerli programlama dili yaklaşımı
- BASIC kadar kolay öğrenilebilir, C ve Pascal kadar güçlü olma hedefi
- Sistem programlama ve masaüstü uygulamalarında ortak geliştirme modeli
- Mozaik component mimarisi ve LAL OS servisleriyle bütünleşme hedefi
Yerel uygulamalar
- Gerrok dosya yöneticisi
- LALedit metin ve geliştirme editörü
- Terminal / Mozaik GUI Shell
- Sistem Ayarları ve Sistem Servisleri
- LALDiag tanılama araçları
- E-Vliya web tarayıcısı geliştirme yönü
Java / OpenJDK çalışma alanı
- LAL OS dosya sistemi altında OpenJDK çalışma ortamı hazırlığı
- JAVA_HOME, Java binary, JVM ve module-model katmanlarının sisteme bağlanmasına yönelik çalışmalar
- Yerel exec/process katmanıyla uygulama başlatma mimarisine entegrasyon hedefi
YETENEKLER
Yerel uygulamalar ve çoklu paket uyumluluğu
Ana hedef LAL OS için yerel uygulamalar üretmekle birlikte, uygulama ekosistemini genişletecek uyumluluk katmanları da yol haritasının parçasıdır.
LAL OS yerel paketleri
- LAL OS’un kendi uygulama ve paket dağıtım modelinin oluşturulması
- Motif ile geliştirilen yerel uygulamalar
- Sistem servisleri ve Mozaik UI ile doğal entegrasyon
Windows uygulama uyumluluğu
- Windows .exe uygulamalarını LAL OS üzerinde çalıştırmaya yönelik uyumluluk/çalıştırma katmanı hedefi
- Uygulama yaşam döngüsünün LAL OS güvenlik ve kaynak kuralları içinde yönetilmesi
macOS ve Linux paket uyumluluğu
- macOS uygulama/paket biçimleri için uyumluluk katmanı hedefi
- Linux uygulama/paketleri için uyumluluk katmanı hedefi
- Farklı uygulama biçimlerini LAL OS’un yerel güvenlik ve paket modeli altında çalıştırma yönü
YETENEKLER
Güvenlik ve stratejik kullanım mimarisi
LAL OS güvenliği yalnız kullanıcı oturumundan ibaret değildir; bellek, servis, paket, uygulama ve sistem kaynakları ayrı güven sınırları olarak ele alınır.
Sistem güvenliği
- Kernel space / user space ayrımı
- Kaynak sahipliği ve bellek sınırları
- Kontrollü servis başlatma ve servis durum yönetimi
- Kullanıcı oturumu ve login katmanı
- Kritik implementasyonların kapalı kaynak tutulması
Uygulama ve paket güvenliği
- Yerel uygulama yaşam döngüsünün sistem servisleri tarafından yönetilmesi
- Paketlerin kontrollü kurulum ve çalıştırma modeli
- Uyumluluk katmanlarının LAL OS güvenlik sınırları içinde çalıştırılması hedefi
Stratejik kullanım
- Kamu kurumları ve belediyeler
- Savunma sanayii ve askeri kullanım alanları
- Kritik altyapı ve kapalı devre sistemler
- Eğitim, sağlık, finans ve sanayi kuruluşları
- Kurumsal workstation ve özel amaçlı terminal sistemleri
YETENEKLER
LAL OS geliştirme yönü
Sistem temeli
- Kernel, boot, display ve bellek mimarisinin güçlendirilmesi
- 32-bit sistem hattının olgunlaştırılması
- 64-bit mimari ve geniş adres alanı
Masaüstü ve uygulamalar
- ZuzuGrafik, compositor ve Mozaik Desktop
- Component kütüphanesi ve yerel sistem araçları
- Motif dili ve geliştirici araçları
- E-Vliya ve yerel uygulama ekosistemi
Ekosistem ve güvenlik
- Yerel LAL OS paket modeli
- .exe, macOS ve Linux paket uyumluluğu
- Kurumsal ve kamusal güvenlik katmanları
- Kritik sistem kullanımına yönelik platform olgunlaştırması
LAL OS ARAYÜZÜ
LAL OS masaüstü ve sistem deneyimi
Boot ve komut satırı aşamasından Mozaik masaüstüne; Gerrok, ağ yönetimi, sistem servisleri, ayarlar, shell, OpenJDK çalışma alanı, tanılama araçları ve yerel uygulamalar LAL OS’un aynı sistem mimarisi içinde çalışan parçalarıdır.
FAQ
Sık Sorulan Sorular
LAL OS hangi altyapıyı kullanıyor?+
LAL OS, başka bir işletim sisteminin kernelini, kullanıcı alanını veya masaüstü altyapısını temel almadan kendi sistem katmanlarıyla geliştirilmektedir.
LAL OS’un kaynak kodları kime ait?+
LAL OS’un temel sistem bileşenleri ve kritik kaynak kodları QBS Yazılım ve Bilgi Teknolojileri bünyesinde geliştirilmektedir.
LAL OS 32-bit ve 64-bit olacak mı?+
Mevcut geliştirme hattı 32-bit mimari üzerinde ilerler. 64-bit LAL OS mimarisi ve geniş adres alanı ürün yol haritasının parçasıdır.
Motif nedir?+
Motif, LAL OS ekosistemi için geliştirilen yerli programlama dili yaklaşımıdır; sistem ve masaüstü uygulamalarını aynı geliştirme kültüründe buluşturmayı hedefler.
Windows .exe, macOS ve Linux uygulamaları ne olacak?+
LAL OS’un ana yönü yerel uygulama ekosistemidir. Bunun yanında Windows .exe, macOS ve Linux paketleri için uyumluluk ve çalıştırma katmanları yol haritasında yer almaktadır.
QBS PARTNER NETWORK
Bayi vitrinini aç →
LAL OS konusunda yetkili iş ortağını bulun.
Ürün vitrini, yetkili bayi ve çözüm ortağı ağını bu ürüne göre filtreler.